Wie thuis is in de wereld van de comedy, weet gelijk over wie we het hebben bij de naam Peter Sellers. Een acteur die niet alleen personages speelde, maar er volledig in verdween. Of hij nu gestalte gaf aan de klungelige inspecteur Clouseau of, zoals dit weekend bij ONS te zien is, de rol van de melancholische bioscoopprojectiehouder Percy Quill op zich nam in The Smallest Show on Earth, Sellers was een meester in de transformatie.
Van het variété naar de wereldtop
De kiem voor zijn talent werd al vroeg gelegd. Geboren in een familie van variété-artiesten, stond Peter letterlijk vanaf zijn babytijd op het podium. Hij ontwikkelde zijn vakmanschap bij de radio, waar hij in de legendarische The Goon Showleerde hoe hij enkel met zijn stem talloze werelden kon creëren. Die veelzijdigheid werd zijn handelsmerk. Denk aan de zwart-komische satire Dr. Strangelove, waarin hij maar liefst drie totaal verschillende rollen voor zijn rekening nam. Voor Sellers was een rol niet zomaar een tekst opzeggen; het was een volledige gedaanteverwisseling.
Dit sluit naadloos aan bij wat regisseuse Will Koopman onlangs in ons interview vertelde over het ‘gevoel’ voor comedy. Volgens Will begint alles bij acteurs die durven te improviseren en zo de grens van de geloofwaardigheid opzoeken. Sellers was daar een goed voorbeeld van. Hij voelde feilloos aan waar de rek in een scène zat, een fingerspitzengefühl dat hem in staat stelde om van een simpele slapstick-handeling een iconisch filmfragment te maken.
De man die in de spiegel naar een vreemde keek
Achter de schermen was Sellers echter een man die worstelde met de schaduwkant van zijn eigen talent. Zijn vermogen om elk personage te worden, zorgde ervoor dat hij zijn eigen persoonlijkheid gaandeweg kwijtraakte, hij verloor zijn eigen identiteit. Sellers gaf vaak pijnlijk eerlijk toe dat hij buiten zijn werk om eigenlijk geen ‘ik’ had. “Als je me zou vragen om mezelf te spelen, zou ik niet weten wat ik moet doen,” zei hij ooit. Hij voelde zich een leeg vat dat pas betekenis kreeg zodra hij een kostuum aantrok of een accent opzette.
Deze existentiële strijd maakte hem tot een complexe, eenzame en soms grillige persoonlijkheid. De man die miljoenen mensen aan het lachen maakte, was zelf vaak op zoek naar de man achter de duizend maskers. Hij was geobsedeerd door gadgets, auto’s en spirituele zoektochten, alles in een poging om een leegte te vullen die zijn acteerwerk achterliet. In die onrust zorgde hij ook regelmatig voor ruzies op de set, omdat hij regisseurs of andere medespelers tegen de haren instreek.
Peter Sellers: een pionier buiten het witte doek
Toch was zijn leven buiten de filmset minstens zo kleurrijk als zijn carrière. Sellers was een man van uitersten en contrasten. Zo was hij een overtuigd vegetariër in een tijd waarin dat in de filmwereld nog verre van de norm was. Zijn eigenzinnigheid en sterstatus zorgden er bovendien voor dat hij barrières doorbrak die niemand voor mogelijk hield. In april 1964 schreef hij geschiedenis door als allereerste man ooit de omslag van de Playboy te sieren. Gehuld in een smoking en omringd door de kenmerkende stijl van die tijd, bewees hij dat de lach en de verleiding hand in hand konden gaan. Het typeert de veelzijdigheid van Peter Sellers: een man die zich in geen enkel hokje liet plaatsen, simpelweg omdat hij ze allemaal tegelijk bewoonde, maar er zelf nooit echt in durfde te blijven wonen.
Dit weekend bij ONS: The Smallest Show on Earth
Wil je dat unieke vakmanschap zelf aan het werk zien? In de klassieker The Smallest Show on Earth uit 1957 zie je Sellers op zijn best iin de rol van Percy Quill, de drankzuchtige en lichtelijk verwarde bioscoopprojecteur van de vervallen ‘Bijou’ bioscoop. Met een feilloos gevoel voor timing en een tragikomische ondertoon weet hij de kijker te ontroeren terwijl de lach nooit ver weg is. Het is de mooi moment om te zien hoe Sellers, zelfs in een kleinere setting van een vergane glorie-bioscoop, een karakter neerzet dat je niet snel vergeet.
Kijk op zaterdag 14 februari om 14:00 naar The Smallest Show on Earth bij ONS. De herhaling is te zien op zondag 15 februari om 12:00 uur.
