Iedereen kent de naam Toetanchamon. Bij een potje 30 Seconds zal menigeen direct roepen dat hij de jonge farao van Egypte was, beroemd om zijn gouden masker en misschien zelfs zijn fabelachtige grafschat aanhalen. Maar Toetanchamon was veel meer dan alleen een historische naam op een kaartje. Hij was een tiener die een rijk in crisis erfde, een zoon die de fouten van zijn vader moest herstellen en een jonge man wiens korte leven getekend werd door fysieke strijd.
Een leven vol feiten en mysteries
Achter de glitter van het goud schuilt een fascinerend, en soms tragisch, verhaal. We zetten de meest opmerkelijke feiten over zijn leven op een rij:
- De Kindkoning: Hij besteeg al op negen- of tienjarige leeftijd de troon (rond 1332 v.Chr.). Omdat hij nog zo jong was, werd hij bijgestaan door machtige adviseurs, waaronder de latere farao Ay en de generaal Horemheb.
- Zijn naam was oorspronkelijk anders: Bij zijn geboorte heette hij Toetanchaton, wat “levend evenbeeld van Aton” betekende (naar de zonnegod van zijn vader). Pas toen hij de oude religie herstelde, veranderde hij zijn naam in Toetanchamon (“levend evenbeeld van Amon”).
- Een radicale koerswijziging: Zijn vader, de ‘ketterse’ farao Achnaton, had alle oude goden verbannen voor één zonnegod (Aton). Toetanchamon draaide dit volledig terug. Hij herstelde de verering van de god Amon en verplaatste de hoofdstad terug naar Thebe.
- Fysieke kwetsbaarheid: Uit modern onderzoek en CT-scans blijkt dat de farao niet de kerngezonde godheid was die we op beelden zien. Hij leed aan een klompvoet, moest waarschijnlijk met een stok lopen (er werden meer dan 100 wandelstokken in zijn graf gevonden) en had verschillende keren malaria onder de leden.
- Toetanchamon was getrouwd met zijn halfzus: Zoals gebruikelijk was binnen de koninklijke families om de bloedlijn puur te houden, trouwde hij met Anchesenamon. Zij was de dochter van Achnaton en Nefertiti. Samen kregen ze twee dochters, maar deze stierven helaas allebei voor of vlak na de geboorte; hun kleine mummies werden ook in het graf van hun vader gevonden.
- Een onverwacht einde: Hij stierf op negentienjarige leeftijd. Lange tijd dacht men aan moord vanwege een gat in zijn schedel, maar waarschijnlijk was dit een gevolg van het mummificatieproces. De huidige theorie is dat hij stierf aan een infectie na een beenbreuk, mogelijk door een val uit een strijdwagen.
- Het ‘vergeten’ graf: Omdat hij zo jong stierf, werd hij in een relatief klein haastig klaargemaakt graf bijgezet. Dit bleek zijn redding; latere grafbouwers stortten puin over de ingang, waardoor grafrovers hem drieduizend jaar lang over het hoofd zagen.
- Hij had een eigen ‘lunchpakket’ mee: In zijn graf werden meer dan veertig vaten wijn gevonden (met etiketten die de kwaliteit en de wijngaard aangaven!) en manden vol met gedroogde vruchten, kikkererwten en zelfs gebraden gevogelte, om ervoor te zorgen dat hij in het hiernamaals geen honger zou lijden.
- Een dolk uit de ruimte: Een van de meest bijzondere voorwerpen in zijn graf was een ijzeren dolk. IJzersmelting bestond toen nog nauwelijks in Egypte; onderzoek heeft aangetoond dat het metaal van de dolk afkomstig is van een meteoriet. Hij droeg dus letterlijk een wapen uit de ruimte.
Blijf in Egyptische sferen
Wil je nog dieper in de mysteries van de farao’s – en Toetanchamon – duiken? Blijf dan in de Egyptische sferen met de indrukwekkende serie The Nile: 5000 Years of History bij ONS. We nemen je mee langs de oevers van de levensader die het rijk van Toetanchamon mogelijk maakte en ontrafelen de geheimen van een beschaving die ons na vijf millennia nog steeds sprakeloos maakt.
Kijk elke dinsdag om 22:00 uur naar The Nile: 5000 Years of History bij ONS. (Herhalingen op zaterdag om 16:30 uur en zondag om 23:30 uur)
